ناتو یا ناتوهای خاورمیانه؛ افسانه ای در حال ظهور 

به گزارش نگاه نو، اما چنین صحبت هایی در بهترین حالت بسیار زودرس به نظر می رسد. اسرائیل می ترسد که تهران به منابع مالی قابل توجهی برای نمایش قدرت خود در منطقه دسترسی پیدا کند. اگر توافق برجام از بین برود، چشم‌انداز دستیابی ایران به نیروی هسته‌ای را افزایش می‌دهد که تعادل نظامی در منطقه و فراتر از آن را متزلزل می‌کند. این در حالی است  که  در حال حاضر، توانایی‌های هسته‌ای اسرائیل، که هرگز علناً به آن اذعان نکرده است، آن را به تنها کشور دارای سلاح هسته‌ای در خاورمیانه تبدیل کرده است.

اما در این میان مشکلاتی وجود دارد. پایتخت‌های خلیج فارس هم نظر هستند که اتحاد نظامی با اسرائیل علیه تهران خطر بسیار بزرگی برای تحریک جنگ با ایران را به همراه خواهد داشت و تنها مزایای محدودی برای آنها دارد. از این رو، آنها صراحتاً از هر چیزی که آنها را با ایران درگیر کند، فاصله می گیرند. آنها احتمالاً در این مسیر باقی خواهند ماند، چه مذاکرات توافق هسته ای موفق شود و چه شکست بخورد.

اتحاد نظامی با کشورهای عرب خلیج فارس، سومین رکن استراتژی اسرائیل برای مقابله با طرح قدرت ایران در خاورمیانه است. اولین رکن توسعه یک گزینه نظامی معتبر برای وارد آوردن ضربه بدنی به برنامه هسته ای ایران است. اسرائیل در هماهنگی با ایالات متحده، برای تقویت این ستون فشار می آورد.

دومی شامل تلاش‌هایی برای تضعیف برنامه‌های موشکی و هسته‌ای تهران – از جمله از طریق فشار اقتصادی هماهنگ بین‌المللی و حملات مخفی و سایبری اسرائیل به تأسیسات ایران و همچنین ترور پرسنل کلیدی ایران است.

در مورد رکن سوم، مقامات اسرائیلی آن را در خدمت اهداف چندگانه می‌دانند. اسرائیل با ترغیب کشورهای عربی خلیج‌فارس به یک اتحاد نظامی، اساساً هدف خود را ایجاد یک سیستم دفاع هوایی جمعی، مبتنی بر توانمندی‌های نظامی متحدان خود می داند.

تشکیل یک ائتلاف این تصور را تقویت می کند که گزینه های نظامی اسرائیل در حال افزایش است و موقعیت بازدارندگی آن را تقویت می کند. به گفته یک مقام امنیتی اسرائیل، «ایران باید ببیند اسرائیل و متحدان منطقه‌ای‌اش تا مرزهایش می‌آیند تا ما را متحدتر ببینند، از جمله با غرب.»

بایدن در زمان حضورش در اسرائیل در ماه ژوئیه هیچ اعلامیه مشخصی درباره این ائتلاف انجام نداد و این ایده حتی با استقبال سردتری از سوی مقامات کشورهای عرب خلیج فارس مواجه شد. انور قرقاش مشاور دیپلماتیک رهبر امارات در حاشیه سفر  بایدن به عربستان سعودی گفت: ما آماده همکاری هستیم اما نه همکاری که هیچ کشور دیگری در منطقه را هدف قرار دهد و من به طور خاص به ایران اشاره می کنم. شاهزاده فیصل بن فرحان آل سعود، وزیر امور خارجه عربستان سعودی نیز در یک کنفرانس مطبوعاتی ایده «ناتوی عربی» را رد کرد و گفت که عربستان سعودی در هیچ بحثی در مورد چنین اتحادی شرکت ندارد. وی بعداً اضافه کرد که پادشاهی دست خود را به سوی ایران دراز کرده است و مذاکرات تا به امروز مثبت بوده است، حتی اگر هنوز به نتیجه نرسیده باشد.

با این حال، عملاً هیچ چشم‌اندازی وجود ندارد که این پلتفرم بتواند «ناتوی خاورمیانه» را ایجاد کند – چیزی که کشورهای عرب خلیج فارس آن رانمی‌خواهند. در حالی که آنها از پیوستن به یک اتحاد نظامی که ایران را هدف قرار می دهد، دوری می کنند، این کشورها نیز به دنبال دیپلماسی با تهران هستند. مقامات ارشد در ریاض، ابوظبی و دوحه نیز اعلام می کنند که بدون توجه به سرنوشت مذاکرات هسته ای ایران این کار را انجام خواهند داد. آنها پس از گذراندن کمپین فشار حداکثری علیه ایران و در برخی موارد متحمل شدن اثرات منفی آن، در حال حاضر برای احتمال افزایش تنش‌های منطقه‌ای به دلیل شکست مذاکرات هسته‌ای، یا به دلیل تغییر در رهبری ایالات متحده در انتخابات ۲۰۲۴ یا موارد دیگر آماده می‌شوند. آنها بر این باورند که اگر اکنون به جای پیوستن به اسرائیل در یک ائتلاف امنیتی- تقابلی که خطر نتیجه معکوس را برای آنها به همراه دارد، بر حفظ، و شاید حتی گسترش کانال‌های ارتباطی با ایران متمرکز شوند – برای آنها موقعیت بهتری ایجاد خواهد کرد.