فیلم بازمانده فصل مشترک نسل ها

اکنون پیش از چهل از عمر روز جهانی قدس میگذرد؛ در این عمر چهل ساله، به استثنا دو سال اخیر و موانع کرونایی، راهپیمایی در سراسر کشور و برخی کشورها برگزار شده است. باتوجه به فرمایش حضرت امام خمینی در دعوت جمیع مسلمانان جهان به حمایت از حقوق قانونی مردم فلسطین، خروج از انزوای مسلمین و با تمام قوات ایستادگی در مقابل اجانب و همچنین تاکید مقام معظم رهبری بر مساله اول جهان اسلام بودن فلسطین و وظیفه همه در دفاع از ملت مظلوم فلسطین و قیام شجاعانه و مظلومانه آنان بایست با رویکردی متفاوت از دهه های گذشته به مساله فلسطین و قدس در رسانه‌ها پرداخت.

فلسفه تعیین روز قدس و برگزاری مراسم مرتبط با آن در ابتدا تبدیل مسئله فلسطین به یک مسئله اجتماعی و مردمی در جامعه ایران بوده است اما اکنون آنچه با آن مواجهیم یک روز مناسبتی تقویمی است که حاکمیت و نهادهای دولتی متولی آن هستند. نهادهای متولی مسئله فلسطین از شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی گرفته تا جمعیت دفاع از ملت فلسطین و دیگر نهادهایی که وجود دارند، تمام فعالیت‌ها را قبضه کرده‌اند، در نتیجه چنین اقداماتی روز قدس و فراتر از آن مسئله فلسطین به یک امر تقویمی و حکومتی و منقطع از جریان مردمی تبدیل شده است.

از سویی افکار عمومی پیوسته با پرسش‌های جدی و شبهات مختلف در این مسئله مواجه است، تبلیغات دشمن نیز به شبهات و پرسش‌ها دامن می‌زند و رسانه سنتی از پاسخ به این شبهات یا شانه خالی میکند یا عاجز و عقب مانده است و در نتیجه بنابر مشاهدات و اریابی ها پشتیبانی افکار عمومی از مسئله فلسطین به طور پیوسته کاهش یافته است. برای مثال در حالی شبهه فروش زمین فلسطینی ها به یهودی های همچنان در افکار ایرانی ها جولان میدهد که مسائل حول محور فلسطین در افکار عمومی جهان سالهاست با این شبه وداع کرده است. ضمن اینکه نباید فراموش کرد که جامعه ایرانی از طریق روز قدس با مسئله فلسطین آشنا شده و با آن ارتباط پیدا می‌کند، از این فضا باید استفاده کرد تا مسئله را به شکل صحیح‌تر و با کیفیت تری مطرح کرد.

یکی دیگر از علل ضعیف شدن نهادهای مردمی در مسئله فلسطین انعکاس نادرست و تقلیل یافته مسئله فلسطین توسط رسانه ها است؛ تصویری که در اذهان عمومی مردم ایران از فلسطین شکل گرفته است، تصویری سراسر جنگ هر روزه با رژیم غاصب اسرائیل است و تصویر روشنی از زندگی روزانه یک فلسطینی مسکن و غیر ساکن سرزمین های اشغالی و تفاوت مناطق مختلف در سرزمین فلسطین و اشغالی وجود ندارد. این تصویر کلیشه ای نوعی بی نیازی از اطلاعات جدید داشتن درباره فلسطین را به همراه آورده است. لازمه تغییر این تصویر، تغییر رویکرد است.

در حال حاضر رسانه در نسبت با مسئله فلسطین به موضوعات روز و سیاسی چون ایران هراسی و به خطر انداختن امنیت کشورهای منطقه، معرفی ایران به عنوان عامل تفرقه و جدایی در فلسطین، مسائل انسانی اشغال فلسطین، دسته بندی متفاوت فعالان فلسطینی در مواجهه با رژیم اسراییل، راه حل های متفاوت سرنوشت فلسطینیان و شکل گیری دسته بندی جدید با محوریت مقاومت واکنش منفعلانه و سکوت و گاها مواجهه سنتی داشته است.

در پرداخت هنری نیز سالهاست از تولیدات داستانی بی بهره بوده ایم و میتوان گفت که فصل مشترک همه نسل ها با فلسطین فیلم بازمانده مرحوم داد خاطره دارند در حالیکه جهان به تجربه متاورس رسیده است. باتوجه به اقبال فعالان جهانی به مسئله فلسطین، آیا فرصت آن نرسیده است که خود جهانی بودن روز قدس و عملکرد نهادهای مرتبط در تبلیغ و ترویج جهانی شدن این روز بررسی شود؟ و آیا تقلیل یافتن مقاومت فلسطینی به یک مهره شطرنج جمهوری اسلامی توسط تحلیل گران رسانه‌های ایرانی چه اثراتی بر همدلی عموم مردم گذاشته است؟