تحلیل اتفاقاتی که شب گذشته در عراق رخ داد/ معادله چند مجهولی مقتدا صدر

به گزارش نگاه نو، تاریخ سیاسی عراق مملو از اتفاقات غیر قابل پیش بینی است که برخی از آنها محصول اجبارهای سیاسی، شرایط جغرافیایی، بافت قبیله ای و جمعیتی این‌کشور است که بهمراه دخالت‌های خارجی همواره باعث شده است که این کشور کمتر از آرامش  و استقرار سیاسی برخوردار باشد به ویژه اینکه نهادهای دموکراسی در عراق هنوز تحت تاثیر تجربه تلخ چند سال دیکتاتوری حزب بعث نتوانسته اند، به تثبیت و بلوغ نهادهای سیاسی و نیز پرهیز از رفتارهای شخصی و منافع حزبی بپردازند.

مشکل اصلی برخی از جریان های سیاسی عراق این است که تنها به منافع حزبی فکر می‌کنند و امنیت و حاکمیت عراق را تا اندازه منافع قبیله ای یا قوم سیاسی خود تقلیل می دهند.

عراق مدتی است که در یک بن بست سیاسی و بی دولتی بسر می برد و این موضوع بیش از آنکه نتیجه عدم توافق نهادهای سیاسی باشد، محصول مشترک سناریوی آمریکایی‌ها و برخی از کشورهای عربی برای ادامه بی‌ثباتی و تامین منافع برخی از جریان های سیاسی داخل بویژه ائتلاف سنی است که از سوی کشورهای خارجی حمایت مالی و سیاسی می شوند.

ماجرای شب گذشته از آنجا آغاز شد که چارچوب هماهنگی شیعی با تمامی چالش ها و مشکلات بر سر گزینه محمد شیاع سودانی برای تصدی پست نخست وزیری به توافق رسید.

با وجود اجماع افکار عمومی و محافل سیاسی  عراق بر سر گزینه چارچوب هماهنگی شیعی اما برخی از جریانهای وابسته به صدر تلاش کردند تا فضای سیاسی عراق را متشنج کنند.

زمزمه های این مخالفت‌ها از شبکه های اجتماعی عراق آغاز شد.
تا اینکه به یکباره شب گذشته تعدادی از طرفداران صدر با شکستن موانع منطقه الخضراء در  بغداد وارد این منطقه و نیز صحن مجلس شدند.

مقتدا صدر بعد از یورش صدها نفر از طرفداران خود به منطقه الخضراء و صحن مجلس در پیامی اعلام کرد که اگر این جمعیت معترض بخواهد عقب نشینی کند، او به تصمیم آنها احترام می گذارد.

اینجا بود که طرفداران صدر از منطقه خارج شدند. البته بجز پیام صدر، واکنش شدیداللحن گروه‌های سیاسی در عقب‌نشینی این جمعیت معترض تاثیر گذار بود.

تا آنجا که حتی نوری المالکی رئیس ائتلاف دولت قانون در واکنشی مهم این موضوع را نقض آشکار حق تطاهرات قانونی دانست و خود در حالی که سلاح به دست گرفته بود در منطقه الخضراء حاضر شد.

به نظر می‌رسد که مقتدا صدر یا خوشبینانه بگوییم اطرافیان او دریافتند که در محاسبات خود برای ایجاد تنش در فضای سیاسی عراق و مخالفت با گزینه نخست وزیری مورد توافق چارچوب هماهنگی شیعی دچار اشتباه بزرگ شدند.

شاید هم جریان صدر با این حرکت معترضین میخواست پشتوانه سیاسی خود را بار دیگر محک بزند مانند آنچه در روزهای گذشته در برگزاری نماز جمعه وحدت طرفداران صدر در شهرک صدر اتفاق افتاد.

صدر این روزها بیشتر به دنبال برگزاری مانور قدرت است تا به جریان های رقیب ثابت کند که حذف آن از عرصه سیاسی عراق هزینه های زیادی به همراه داشت.

جالب اینجاست که چارچوب هماهنگی در انعطافی بسیار بی نظیر همواره اعلام کرده است که خواهان مشارکت جریان صدر در تمامی فرایند سیاسی است.

به هر حال با تجربه رویکرد متناقض مقتدا صدر در فرایند سیاسی عراق باید منتظر بود که در روزهای آینده و تا قبل از تشکیل دولت چه رویدادهایی در عراق اتفاق افتد.