بن بست کنونی در مذاکرات هسته ای؛ مولفه های موثر برای حفظ توافق

به گزارش نگاه نو، مؤلفه‌هایی که در خصوص تداوم توافق هسته‌ای مؤثر هستند را می‌توان چنین برشمرد:

سیاست داخلی آمریکا

جمهوری‌خواهان توافق هسته‌ای را میراث ناکارآمد دولت اوباما قلمداد می‌کنند و استقرار احتمالی آنها در دو سال آتی در کنگره و کاخ سفید، احتمال خروج دوباره آمریکا از توافق و یا حداقل بدعهدی‌های مکرر و در نتیجه عدم انتفاع ایران از آن را افزایش خواهد داد.

گذشت زمان

هر چه بازه اجرای توافق به غروب‌های هسته‌ای نزدیک گردد، زیاده‌خواهی‌های آمریکا و متحدانش در اروپا و غرب آسیا درباره تداوم محدودیت‌ها افزایش خواهد یافت. این مسأله می‌تواند احتمال استفاده آمریکا از مکانیسم ماشه و یا اِعمال همان تحریم‌ها با برچسب‌های دیگر برای افزایش فشار بر ایران را افزایش دهد.

تشدید مواجهه آمریکا با روسیه و چین

بحران اوکراین و احتمال تشدید تنش‌های آمریکا با چین در حوزه آسیاپاسیفیک، می‌تواند اراده آمریکا و اروپا برای حفظ منافع ایران از برجام را نیز تحت‌الشعاع قرار دهد. زیرا از منظر آنها، تهران قدرتی است که هم‌سو با روسیه و چین، درصدد به چالش کشاندن هژمونی غرب برآمده و تقویت اقتصاد آن می‌تواند مفرّی برای مسکو جهت خنثی‌سازی تحریم‌ها و منبعی برای پکن برای تأمین انرژی باشد.

با توجه به موارد مذکور، به نظر می‌رسد شکنندگی و ناپایداری توافق هسته‌ای نسبت به قبل افزایش یافته است. بنابراین حتی در صورت احیای توافق، حفظ اهرم‌های توان‌مندی هسته‌ای و امکان تسریع در بازگشت به شرایط پیش از توافق برای بازدارندگی در برابر بدعهدی‌های آمریکا و اروپا، امری ضروری است. البته مناسب است که سناریوهای احتمالی برای فروپاشی توافق نیز مد نظر قرار بگیرد.