شکاف بیشتر بین رهبران آمریکا و اروپا بر سر تجاوز به ایران

به گزارش نگاه نو، سی‌ان‌ان نوشت: ترامپ درباره «کی‌یر استارمر» نخست‌وزیر انگلیس نیز گفت: «این شخصی که با او سر و کار داریم، وینستون چرچیل نیست.»

این اظهارات پس از آن بیان شد که ترامپ بار دیگر لندن را به دلیل اجازه ندادن به آمریکا برای استفاده از پایگاه‌های نظامی انگلیس در جزایر چاگوس- مجمع‌الجزایری در اقیانوس هند-برای انجام حملات تهاجمی علیه ایران مورد سرزنش قرار داد.

رئیس جمهور آمریکا البته به انتقاد از یک رهبر اروپایی بسنده نکرد، بلکه به «پدرو سانچز» نخست‌وزیر اسپانیا نیز حمله و تهدید کرد در واکنش به مخالفت این رهبر سوسیالیست با حملات آمریکا به ایران، یک تحریم کامل از سوی آمریکا علیه مادرید اعمال خواهد کرد.

فردریش مرتس صدراعظم آلمان که در کنار ترامپ نشسته بود، درباره این انتقادات سکوت کرد اما وی بعداً به خبرنگاران گفت که «هر دو موضوع را در یک گفت‌وگوی شخصی بسیار روشن مطرح کرده است… زیرا نمی‌خواست این اختلاف را به‌صورت علنی مطرح کند.»

سخنان ترامپ نشان‌دهنده شکاف دیگری میان واشنگتن و اروپا است و تعادل ظریفی را که رهبران اروپایی از زمان آغاز بمباران ایران توسط آمریکا و اسرائیل در روز شنبه تلاش کرده‌اند حفظ کنند، برجسته می‌کند.

سی‌ان‌ان نوشت: رهبران اروپایی از یک سو تلاش کرده‌اند از متحدان خود در خلیج فارس حمایت کنند و واشنگتن را نیز راضی نگه دارند؛ کشوری که همچنان چتر امنیتی ناتو را برای آنان فراهم می‌کند و مشارکت آن در هر توافق احتمالی صلح برای اوکراین همچنان ضروری است.

از سوی دیگر، اروپایی‌ها در حال کاهش میزان دخالت خود در جنگی هستند که بسیاری از آنان حاضر نشده‌اند قانونی بودن آن را تأیید کنند و در داخل کشورهایشان نیز به‌شدت نامحبوب است.

آلمان، فرانسه و انگلیس-که به کشورهای E3 معروف‌ هستند- در بیانیه‌ای مشترک از تأیید یا محکوم کردن صریح حملات آمریکا و اسرائیل به ایران خودداری کردند.

در عوض، آنان اقدام تلافی‌جویانه ایران را محکوم کردند، انتقادهای خود از حکومت ایران را تکرار کردند، خواستار «ازسرگیری مذاکرات» شدند و اعلام کردند که در «تماس نزدیک با شرکای بین‌المللی خود» باقی مانده‌اند.

با این حال، حتی در حالی که آنها مشارکت خود را دفاعی توصیف کرده‌اند، خطر کشیده شدنشان به یک جنگ منطقه‌ای فزاینده وجود دارد. این خطر روز چهارشنبه آشکار شد؛ زمانی که سامانه‌های پدافند هوایی ناتو یک موشک ایرانی در حال حرکت به سوی حریم هوایی ترکیه را سرنگون کردند.

گفته می‌شود این نخستین موردی است که نیروهای این ائتلاف موشکی ایرانی را که به سمت حریم هوایی یک کشور عضو در حرکت بوده رهگیری کرده‌اند.

برخی کشورهای اروپایی منابع نظامی خود را برای دفاع از منافعشان در منطقه اختصاص داده‌اند. انگلیس موافقت کرده است که آمریکا از پایگاه‌های نظامی آن برای انجام «حملات دفاعی» علیه سایت‌های موشکی ایران استفاده کند؛ استارمر این موضوع را روز یکشنبه اعلام کرد.

همچنین پس از آنکه روز سه‌شنبه یک پهپاد به یک پایگاه نظامی انگلیسی در قبرس برخورد کرد، لندن بالگردهایی با قابلیت مقابله با پهپاد و یک ناو جنگی اعزام کرد که حدود یک هفته طول می‌کشد تا به این جزیره در دریای مدیترانه برسد.

در همین حال امانوئل مکرون رئیس‌جمهوری فرانسه اعلام کرد که یک ناوچه فرانسوی شامگاه سه‌شنبه به قبرس رسیده و افزود که او همچنین «دارایی‌های پدافند هوایی بیشتری» به این کشور اعزام می‌کند.

سامانه‌های پدافند هوایی فرانسه و انگلیس که در منطقه مستقر هستند نیز در عملیات‌های محدودی شرکت کرده و در سرنگونی پهپادها و موشک‌های ایرانی کمک کرده‌اند، در حالی که با احتیاط تلاش کرده‌اند در چارچوب قوانین جنگ باقی بمانند.

سی‌ان‌ان نوشت: استدلال دولت ترامپ برای حمله به ایران مبهم و در حال تغییر توصیف شده است. ترامپ و مقام‌های ارشد او با یکدیگر تناقض داشته‌اند و برای تعریف «تهدید قریب‌الوقوع» ناشی از ایران و برنامه هسته‌ای آن، بدون ارائه هیچ مدرکی، از مرزهای منطق- و ارزیابی‌های اطلاعاتی آمریکا- فراتر رفته‌اند.

آنها همچنین ارزیابی‌های اطلاعاتی آمریکا را که نشان می‌داد ایران در صورت تصمیم‌گیری برای ساخت بمب هسته‌ای، تا سال ۲۰۳۵ برای توسعه یک موشک بالستیک قاره‌پیما زمان نیاز خواهد داشت، کنار گذاشته‌اند؛ همان‌طور که ادعای پیشین خود ترامپ مبنی بر اینکه این برنامه در اثر حملات آمریکا در تابستان گذشته «نابود شده است» را نیز نادیده گرفته‌اند.

استارمر که پیش‌تر وکیل حقوق بشر بوده و با پیچیدگی‌های حقوق بین‌الملل آشنایی دارد، از تعهد دادن به جنگی با وضعیت حقوقی محل تردید خودداری کرده است.

مشاوره حقوقی ارائه‌شده به دولت انگلیس تنها اجازه می‌دهد این کشور در «دفاع جمعی از متحدان منطقه‌ای که درخواست حمایت کرده‌اند»، مشارکت داشته باشد و «اقدام دفاعی مشخص و محدودی علیه تأسیسات موشکی در ایران که در حمله به متحدان منطقه‌ای دخیل بوده‌اند» را تسهیل کند.

در مقابل، مکرون حتی فراتر رفت و در سخنرانی خود در فرانسه گفت که حملات آمریکا و اسرائیل «خارج از چارچوب حقوق بین‌الملل» انجام شده‌اند، هرچند او «مسئولیت اصلی این وضعیت» را متوجه ایران دانست.

با این حال، گروه E3 به‌عنوان یک واحد کاملاً یکپارچه عمل نمی‌کند. مرتس پیش از سفر به واشنگتن برای دیدار با ترامپ تأکید کرد که قصد ندارد درباره حقوق بین‌الملل برای متحدان خود موعظه کند.

در همین حال، استارمر با وجود آنکه اجازه نداده نیروهای انگلیسی در عملیات تهاجمی شرکت کنند، روز چهارشنبه در پارلمان گفت که همکاری جنگنده‌های این کشور برای محافظت از نیروهای آمریکایی نشان‌دهنده ماهیت واقعی «روابط ویژه» میان دو کشور است، نه فقط «واکنش به آخرین اظهارات رئیس‌جمهور ترامپ».

در حالی که بیشتر کشورهای اروپایی تلاش می‌کنند دست‌کم به‌صورت دفاعی از آمریکا حمایت کنند، پدرو سانچز به صریح‌ترین منتقد ترامپ در اروپا تبدیل شده و حتی پس از تهدیدهای تجاری ترامپ نیز از مشارکت اسپانیا در جنگ خودداری کرده است.

او در یک سخنرانی تلویزیونی در اسپانیا گفت: «ما قرار نیست برای جلوگیری از اقدامات تلافی‌جویانه کسی، در چیزی که برای جهان بد است و با ارزش‌ها و منافع ما در تضاد است، همدست شویم.»

برای سیاست‌گذاران اروپایی و افکار عمومی، شبح جنگ عراق همچنان بر این درگیری رو به گسترش در خاورمیانه سایه افکنده است. پیوستن به آن جنگ در سال ۲۰۰۳ همچنان تصمیمی بسیار نامحبوب از سوی دولت کارگر انگلیس محسوب می‌شود و استارمر، به‌عنوان نخستین نخست‌وزیر حزب کارگر از آن زمان، مشتاق است از تکرار اشتباهات حزب خود جلوگیری کند.

با وجود پیروزی قاطع در انتخابات نزدیک به دو سال پیش، او اکنون چهره‌ای تضعیف‌شده به نظر می‌رسد و با چالش‌هایی از سوی جناح چپ و راست روبه‌روست. او اخیراً نیز در یک انتخابات میان‌دوره‌ای هفته گذشته شکست شرم‌آوری از حزب سبز متحمل شد؛ پیروزی‌ای که یادآور خشم جناح چپ نسبت به دولت او بود.

به همین ترتیب، برای سانچز نیز که حزبش با رسوایی‌های فساد و شکست‌های سنگین در انتخابات منطقه‌ای ماه گذشته روبه‌رو بوده است، انتقاد از یک جنگ دیگر غرب در خاورمیانه موضعی سیاسی امن‌تر به شمار می‌رود.