موضوع ایران شکاف فرا آتلانتیکی را آشکار کرده است

به گزارش نگاه نو به نقل از پولیتیکو، با آغاز حملات نظامی آمریکا و اسرائیل به اهدافی در ایران در بامداد شنبه و پاسخ متقابل تهران در نقاط مختلف منطقه، رهبران اروپایی به‌سرعت برای واکنش به این تحولات وارد عمل شدند. این درگیری‌ها که پس از توقف مذاکرات هسته‌ای با تهران رخ داد، نگرانی‌ها درباره گسترش دامنه بحران در خاورمیانه را افزایش داده است.

اتحادیه اروپا تلاش کرده است موضعی محتاطانه اتخاذ کند. «کایا کالاس»، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، وضعیت را «خطرناک» توصیف کرد و «اورزولا فون‌درلاین»، رئیس کمیسیون اروپا، بر ضرورت جلوگیری از تشدید بیشتر تنش‌ها تأکید کرد. «روبرتا متسولا»، رئیس پارلمان اروپا، نیز خواستار خویشتنداری طرف‌ها شد.

با این حال، در سطح ملی، مواضع کشورهای اروپایی یکدست نبود. فرانسه، آلمان و بریتانیا در بیانیه‌ای مشترک اعلام کردند در حملات آمریکا و اسرائیل مشارکتی نداشته‌اند، هرچند حملات تلافی‌جویانه ایران را محکوم کرده و از تهران خواستند به‌دنبال راه‌حل مذاکره‌ شده باشد.

«کی‌یر استارمر»، نخست‌وزیر بریتانیا، ضمن اعلام عدم مشارکت لندن در این حملات، هدف اصلی واشنگتن را جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای دانست و در عین حال از حضور هواپیماهای بریتانیایی در چارچوب عملیات دفاع منطقه‌ای خبر داد.

در مقابل، «پدرو سانچز»، نخست‌وزیر اسپانیا، عملیات آمریکا و اسرائیل را اقدامی یکجانبه خواند که می‌تواند نظم جهانی را بی‌ثبات‌تر کند. از سوی دیگر، آندری بابیش، نخست‌وزیر جمهوری چک، با اتخاذ موضعی متفاوت اعلام کرد پراگ در کنار متحدان خود ایستاده و برنامه هسته‌ای ایران و آنچه حمایت از تروریسم خواند را تهدیدی برای اروپا دانست.

رهبران کشورهای شمال و شرق اروپا نیز بر ابعاد امنیتی بحران تأکید کردند. نخست‌وزیر سوئد از «تشدید جدی» اوضاع سخن گفت و بر لزوم پایبندی به حقوق بین‌الملل تأکید کرد. دونالد توسک، نخست‌وزیر لهستان، نیز اعلام کرد ورشو در حال بررسی سناریوهای مختلف است و امنیت شهروندان لهستانی از جمله کارکنان سفارت این کشور در تهران حفظ شده است.

در این میان، «ولودیمیر زلنسکی»، رئیس‌جمهور اوکراین، موضعی نزدیک‌تر به واشنگتن اتخاذ کرد و از قاطعیت آمریکا تمجید نمود.

مواضع محتاطانه برخی کشورهای اروپایی با واکنش تند لیندسی گراهام، سناتور نزدیک به دونالد ترامپ، روبه‌رو شد. وی در شبکه اجتماعی ایکس از بیانیه مشترک فرانسه، آلمان و بریتانیا انتقاد کرده و رهبران اروپایی را به «نرمش بیش از حد» متهم کرد.

همزمان، بروکسل وارد وضعیت بحران شده است. نشست‌های فوق‌العاده‌ای در چارچوب کمیته سیاسی و امنیتی اتحادیه اروپا برگزار می‌شود و نمایندگان ۲۷ کشور عضو نیز قرار است جلسه اضطراری تشکیل دهند. شورای امنیت سازمان ملل نیز نشست فوق‌العاده‌ای برگزار خواهد کرد و امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، شورای دفاع ملی را در پاریس تشکیل داده است.

در شرایطی که بحران خاورمیانه به آزمونی برای انسجام غرب تبدیل شده، مقام‌های اروپایی خود را برای دوره‌ای از تنش‌های ژئوپلیتیکی و فشارهای بیشتر بر وحدت فراآتلانتیکی آماده می‌کنند.