موشک‌های دوربرد اوکراین؛ تصمیمی مؤثر یا دیرهنگام؟

به گزارش نگاه نو، کی‌یف در حدود هزارمین روز جنگ خود با مسکو دست به اقدامی جسورانه زد و برای اولین‌بار با موشک‌های دوربرد آمریکایی موسوم به ATACMs (اتکمز)، روسیه را هدف قرار داد.

رئیس‌جمهور اوکراین ولودیمیر زلنسکی بارها در طول ماه‌های اخیر از متحدان غربی خود به‌ویژه آمریکا خواسته بود تا اجازه استفاده از موشک‌های دوربرد را صادر کنند. این رئیس‌جمهور معتقد بود که این «تصمیم شجاعانه» می‌تواند مسیر جنگ را تغییر دهد.

چراغ‌ سبزی دیر هنگام

جو بایدن ۸۳ ساله تنها دو ماه مانده به پایان دوران ریاست‌جمهوری خود، تصمیمی را که مدت‌ها با آن مخالفت کرده بود را تغییر داد و با صدور اجازه استفاده از موشک‌های دوربرد برای اوکراین، تنش‌ها بین مسکو و کی‌یف را تشدید کرد.

از سوی دیگر فرانسه و انگلیس نیز از این تصمیم حمایت و باوجود تهدیدات پیشین روسیه، به اوکراین برای استفاده از موشک‌های خود چراغ‌ سبز نشان دادند.

بااین‌وجود، کارشناسان معتقدند که این اقدام چندان نمی‌تواند در روند این جنگ تأثیرگذار باشد. کارشناس نشریه تحلیلی نشنال اینترست تأکید کرده است که این تصمیم «دیرهنگام» گرفته شده است.

جدال اتکمز و اورشنیک؛ برنده کیست؟

درحالی‌که اوکراین انتظار داشت با شلیک موشک‌های دوربرد خود از جمله موشک‌های آمریکایی اتکمز بتواند روسیه را تحت‌فشار قرار داده و شرایط چانه‌زنی و مذاکره احتمالی در آینده را برای خود فراهم کند؛ روسیه از موشکی پرده‌برداری کرد که هم کی‌یف و هم متحدانش را شگفت‌زده کرد؛ موشکی با نام اورشنیک.

مسئولان روسی اعلام کرده‌اند که این موشک‌ها غیرقابل‌رهگیری هستند. مسکو در مواجهه با تصمیم جدید اوکراین در استفاده از اتکمزها، حملات خود به زیرساخت‌های انرژی اوکراین آن هم در آستانه زمستان را تشدید کرد.

از سوی دیگر رئیس‌جمهور روسیه ولادیمیر پوتین در اولین واکنش‌های خود به اقدام اوکراین، دکترین هسته‌ای کشورش را نیز به‌روزرسانی کرد. بدین ترتیب از این به بعد، مسکو می‌تواند علیه یک کشور غیرهسته‌ای که از حمایت کشورهای هسته‌ای برخوردار است؛ از سلاح هسته‌ای استفاده کند.

گرچه به نظر نمی‌رسد روسیه قصد ورود به جنگ هسته‌ای را داشته باشد و دست‌کم تا به‌قدرت‌رسیدن ترامپ در کاخ سفید، همچنان به جدال موشکی با کی‌یف ادامه می‌دهد اما تغییر دکترین این کشور توانست نگرانی‌های کشورهای غربی را افزایش دهد.

مسکو همچنین هشدار داده است که می‌تواند با موشک‌های دوربرد خود کشورهای اروپایی را نیز هدف قرار دهد. این کشور به‌شدت از اقدام اخیر انگلیس، فرانسه و آمریکا برای صدور مجوز موشک‌های دوربرد انتقاد کرده است و آن را ورود این کشورها به جنگ توصیف کرده است.

نکته مهم دیگری که تحلیلگران به آن اشاره می‌کنند تعداد کم موشک‌هایی است که در اختیار اوکراین قرار گرفته است. با پایان‌یافتن ذخایر موشکی اوکراین، شرایط برای این کشور دشوارتر هم خواهد شد به‌ویژه آنکه ممکن است ترامپ با ادامه حمایت‌های کشورش از کی‌یف مخالفت کرده و ارسال تسلیحات برای آن را متوقف کند.

مذاکره با روسیه اجتناب‌ناپذیر است

در شرایطی که بایدن و دولتش آن هم در واپسین ماه‌های فعالیت، کمک‌های نظامی خود به اوکراین را تسریع کرده و همچنان بر حمایت از این کشور تأکید دارند؛ بسیاری از کارشناسان معتقدند که «مذاکره با پوتین اجتناب‌ناپذیر است».

تحلیلگران اذعان کرده‌اند که این ایده «ایستادن در کنار اوکراین تا هر زمانی که طول بکشد» دیگر شکست‌خورده است و راه‌حل، مذاکره و گفتگو با روسیه است.

به عقیده بسیاری از کارشناسان، موشک‌های دوربرد هم نمی‌توانند چندان شرایط را به سود اوکراین تغییر دهند و قادر نیستند مسیر جنگ را عوض کنند.

مسکو نه‌تنها از موشک‌هایی با قابلیت بالاتر و به تعداد بیشتر برخوردار است؛ بلکه به اذعان اوکراین، نیروهای روسی در حال پیشروی سریع در خاک این کشور هستند و روزانه صدها متر در شرق اوکراین پیشروی می‌کنند.

از طرف دیگر مسکو از قابلیت‌های هسته‌ای برخوردار است که می‌تواند شرایط را برای کی‌یف بسیار دشوارتر از پیش بکند. تهدیدات پیشین ترامپ در مورد قطع یا کاهش حمایت‌هایش از اوکراین هم چالش مهم دیگری است که روبروی کی‌یف قرار دارد.