گروه بریکس و ایران/ سهم و نقش متفاوت اعضا در معادلات جهانی

به گزارش نگاه نو، درحالی که شی جینپینگ بریکس را ورای رقابتهای ژئوپولتیک و بلوک‌سازی تعریف می کند، پوتین با تاکید بر«دلار زدایی» و دفاع از جنگ اوکراین و عدم تمدید قرارداد غلات به وضوح نشان داد که روسیه ضمن پذیرش منطق رقابت ژئوپولتیک (برخلاف پکن) به بریکس به عنوان ابزاری جهت افزایش وزن خود در جنگ سرد جدید نگاه می کند.

در این میان سخنان مودی بسیار مهم و جالب توجه است. وی برخلاف پوتین و شی وارد مسائل ژئوپولتیک نشد بلکه با تمرکز بر دستاوردهای فناوری و اقتصادی هند و اینکه «هند موتور توسعه اقتصاد جهان در آینده است» از همگان خواست که «بخشی از مسیر هند برای توسعه باشند». هند به وضوح بریکس را در جهت توسعه هند و شبکه‌سازی اقتصادی هند و با محوریت هند در آینده می‌بیند.

چین ضمن توجه به احیای رقابتهای ژئوپولتیک توسط آمریکا، با عبارتی چون «هژمونیسم در DNA چین نیست» آن را آنتی‌تز بلوک‌بندی جنگ سردی می داند. روسیه بریکس را ابزار قدرت خود در جنگ سرد جدید و هند آن را ابزار اقتصادی در جهت بسط «توسعه جهانی هندمحور» می بیند.

این تحلیل هم مطرح است که با گسترش چشمگیر اعضای بریکس، از این به بعد، سه بلوک متفاوت در بریکس قابل شناسایی هستند؛

‏بلوک چین+عربستان

به دنبال تعمیق رقابت تجاری با آمریکا، از طریق بلوک بندیهای منطقه ای است.

بلوک روسیه+ایران

اهرم بریکس را برای بازتولید جنگ سرد علیه آمریکا و ایده دلار زدایی می خواهد.

بلوک هند، برزیل و آفریقای جنوبی+امارات

به‌ دنبال بهره گیری از بریکس برای توسعه مزیت‌های اقتصادی و فناوری خود هستند.

در این صحنه، ایران باید به جای اتصال محض به بلوک روسیه، در مرکز ثقل این سه بلوک قرار بگیرد که از مزیت‌های ژئوپولیتیک، اقتصادی و امتیتی-نظامی خود، ظرفیت سازی کند.